richard

Liefde voor familiebedrijven wil niet zeggen dat ze succesvoller zijn

Ik hou van familiebedrijven. Ik ben bijvoorbeeld groot fan van het Tilburgse Ecoketel. Een prachtig Brabants familiebedrijf met een nuchtere Jos aan de leiding die wars is van pretenties, gewoon Tilburgs praat en samen met zijn mensen stoomketels verhuurt. Een verademing ten opzichte van een beursgenoteerd bedrijf als Unilever, dat allerlei wegwerp-rommel verkoopt en dan zegt een bijdrage te leveren aan de verduurzaming van de wereld. Ik vind het dan ook erg leuk dat Netwerk Brabant deze editie helemaal in het teken heeft gezet van het familiebedrijf.

U weet waarschijnlijk dat ik ook groot fan ben van de wetenschap. Ik hou niet van kletspraatjes zonder bewijs. En helaas doet er over familiebedrijven ook een hardnekkig fabeltje de ronde: familiebedrijven zouden succesvoller zijn. Ze zouden ook in tijden van crisis de rots in de branding zijn.

En hoe graag ik het ook aan alle familiebedrijven zou gunnen: het is apekool. Kort samengevat blijken familiebedrijven vaker slecht management te hebben dan beursgenoteerde bedrijven. Ze presteren meestal slechter.

De oorzaak is volgens de onderzoekers dat mensen in familiebedrijven soms op een leidinggevende positie terechtkomen omdat ze familie zijn. En niet vanwege hun leiderschapskwaliteiten. Daarnaast lieten andere onderzoeken zien dat CEO’s van familiebedrijven minder productief zijn en ook minder uren werken.

En natuurlijk valt er op die onderzoeken wat af te dingen. Een aantal studies zijn gebaseerd op subjectieve peilingen uit enquêtes. Maar dat betekent nog altijd niet dat we bewijs hebben dat familiebedrijven over de hele linie beter presteren. Mocht u over ander bewijs beschikken, dan hoor ik dat uiteraard graag.

Met de huidige stand van wetenschap hebben we weinig reden om verhalen de wereld in te sturen dat familiebedrijven het beter doen. Totdat de feiten ons anders laten zien, mogen we onze liefde voor familiebedrijven dus niet verwarren met succes.

In de tussentijd kunt u, net als ik, uiteraard wel gewoon verliefd blijven op familiebedrijven in de wetenschap dat datgene wat mooi is, blijkbaar ook kwetsbaar kan zijn. Dat principe kennen we in Tilburg overigens al jaren bij Willem II. Die ploeg heeft ondanks matige prestaties nog altijd volop fans.

En mocht u zelf een familiebedrijf hebben of er werken, dan is er ook geen reden tot paniek. Dat onderzoek zegt uiteraard niet dat álle familiebedrijven slecht presteren. Blijf dus nuchter en kritisch nadenken en durf uw bedrijfsvoering tegen het licht te houden. Zeker als u uw bedrijf wilt overdragen aan uw oudste zoon. Uit onderzoek blijkt namelijk dat overdrachten aan zonen vaker recipes for disaster zijn dan wijze besluiten. Gelukkig beschikt Jos over een zeer bekwame dochter Natasja bij wie Ecoketel in goede handen is.

Richard Engelfriet
Auteur van de Succesillusie en columnist van het AD