Peter Nouwen_edited

Wie of wat is leidend?

Ik heb gewerkt voor meerdere familiebedrijven, zowel in loondienst als nu als coach en adviseur.
Familiebedrijven hebben te maken met dezelfde hiërarchische structuur als alle andere bedrijven. In functionele zin is dat zo. Wezenlijk anders echter is het feit dat er binnen een familiebedrijf ook nog altijd een familie-hiërarchie is. Datzelfde geldt voor de cultuur van een bedrijf. Bij een familiebedrijf loopt daar ook nog de familiecultuur dwars doorheen.

Familiepatroon kan beknellend werken
Iedere ondernemer kent wel één of meerdere familiebedrijven en kan zich een voorstelling maken van de familiedynamiek die een wezenlijke invloed heeft op de bedrijfsvoering. De oprichter die het bedrijf overdraagt aan de 3 kinderen. Wie heeft het uiteindelijk voor het zeggen? Vaak zie je dat pa nog steeds een grote invloed heeft op de besluitvorming. Zondag aan de keukentafel worden de beslissingen genomen. Dóór pa of met het nadrukkelijke advies van pa. Als pa-lief de kinderen echt los zou willen laten, dan zou hij eigenlijk met zijn vrouw plankgas naar Marbella moeten verhuizen en alleen op Eerste Kerstdag de kalkoen aan moeten komen snijden. Fysiek en energetisch los van het bedrijf. ‘Zijn bedrijf’.

Drie onbewuste wetmatigheden
Vanuit de systeemtheorie kennen we drie onbewuste wetmatigheden: Wet van Plaats, Wet van Orde en Wet van Balans.

De eerste heeft alles te maken met de plek die je letterlijk en figuurlijk inneemt, maar ook de plek die er voor je gemaakt is. Zelfs je naam is daarin van invloed. Denk aan bijvoorbeeld Piet-Hein junior, dat schept al verwachtingen.

De Wet van Orde geeft aan hoe iemand zijn plek inneemt en ervaart in relatie tot de ander. Daarnaast gaat het ook over de relatie in de vaderlijn en de moederlijn. Als je niet je eigen plek inneemt, welke plek neem je dan wel in? En wat betekent dat voor de band met de ander?

De derde wetmatigheid is dat er balans mag zijn tussen nemen en geven. Dat geldt voor materiële zaken, maar vooral voor aandacht en liefde. Heeft iemand dit voldoende gehad of zodanig ervaren? Werd er verschil ervaren tussen de kinderen en wat voor consequenties heeft dat voor de toekomst? Denk aan verdeling van functies bij een overname door de volgende generatie, maar bijvoorbeeld ook  aan de aandelenverhouding of, soms nog zichtbaarder de verdeling van de erfenis!

In de praktijk
Ik ken een bedrijf waarbij de oudste zoon niet of onvoldoende in staat was het bedrijf dat hij overgenomen had van zijn vader adequaat te runnen. Omdat het niet zo goed ging met het bedrijf werd zijn jongere, slimmere broer door pa teruggehaald in het bedrijf. De oudste bleef zich echter nadrukkelijk opstellen als degene die het voor het zeggen had met alle nadelige gevolgen van dien. Het bedrijf is inmiddels in delen verkocht om erger te voorkomen.

In een ander bedrijf waar ik regelmatig kom, heeft de oudste inderdaad de voornaam van pa met de toevoeging ‘junior’ en hij runt het bedrijf met zijn jongere broer. Deze laatste voelt zich altijd achtergesteld, terwijl de oudste eigenlijk liever alleen verder zou willen zonder ballast van zijn minder competente broer. Het bedrijf is formeel nog van pa en die durft en wil geen beslissing nemen over de toekomst van het bedrijf. De onwenselijke situatie van twee niet samenwerkende broers bestaat al bijna 10 jaar.

Gelukkig zijn er heel veel goede voorbeelden, maar het is van wezenlijk belang om inzicht te hebben in beide systemen en hoe die elkaar beïnvloeden. Als het congruent is met elkaar dan excelleren familiebedrijven juist vanwege de onderlinge band, betrokkenheid, persoonlijke aandacht, erfgoed, sfeer, cultuur, noem maar op. Als maar helder is wie of wat leidend is!

V.O.C. vertrouw op Compas
Brengt vertrouwen in de toekomst
Herenlaan 162, 5708 ZS Helmond
M 06-4431 9848
peternouwen@vertrouwopcompas.nl
www.vertrouwopcompas.nl

Business Partner van: www.thetruetalentteam.nl
Gekwalificeerd partner van: www.strategiemetballen.nl