richard

Vitaal zijn doe je voor mensen, niet voor de winst

Vitaliteit is een prachtig thema. Hoe zorg je ervoor dat je medewerkers fit en productief blijven? Ik denk dan meteen aan de Nederlandse start-up Ghee. In plaats van allerlei vage kletspraatjes bieden zij hun medewerkers eenvoudigweg contracten aan van maximaal 4 dagen in de week. Vijf dagen werken vinden ze onverantwoord.

Of denk aan een aantal maatregelen die in Duitsland heel normaal zijn. Daar is een wet aangenomen die leidinggevenden verbiedt om contact op te nemen met werknemers die op vakantie zijn. En bij Siemens gaan de servers om 23h gewoon plat. Midden in de nacht hoor je te slapen.

Volgens mij neemt een goed bedrijf dergelijke maatregelen om de simpele reden dat ze het goede willen doen voor hun medewerkers. Natuurlijk wil je dat mensen goed presteren, maar het blijven mensen – en daar zorg je gewoon goed voor.

Als u om bovenstaande redenen werkt aan vitaliteit, dan bent u volgens mij goed bezig. Sommige bedrijven werken echter om hele andere redenen aan vitaliteit: omdat ze geloven dat het hen betere resultaten geeft. Maak mensen vitaal en de omzet komt als manna uit de hemel.

Het is een sprookje. Wetenschappers hebben de relatie tussen vitaliteit en succes nog altijd niet gevonden. Zelfs zoiets als ‘geluk’ blijkt helemaal geen verband te hebben met loyalere klanten of winst. Bij sommige bedrijven draaien filialen met de meest ontevreden medewerkers het beste. En bedrijven met supergelukkige mensen blijken ook gewoon failliet te kunnen gaan.

Sterker nog, organisaties die te hard ‘duwen’ om mensen vitaal te maken in de hoop op betere resultaten, kunnen zomaar het omgekeerde bereiken. Kijk maar naar Amerika. Daar is iedereen permanent in de weer met cursussen, tips, boeken en seminars om het geluk binnen handbereik te krijgen. Aan de andere kant is er geen land te vinden met een bevolking die massaler aan de antidepressiva zit. Ze maken zichzelf ontevreden door steeds het geluk na te jagen.

Daarom ben ik tegen de dwingende moraal dat een bedrijf altijd een great place to work moet zijn vol permanente vitaliteit. Door die moraal vergeten mensen dat ongelukkig zijn een normaal onderdeel is van het leven. Een saaie dag op het werk, een rotvergadering, een vervelende collega: het is allemaal heel gewoon, maar wie zo’n bezeten zelfhulpjunkie als baas heeft krijgt al snel de indruk dat hij verkeerd bezig is als hij een dagje geen life-changing moment beleeft of niet high-fivend door de gangen loopt.

Een te grote nadruk op vitaliteit in de hoop dat de bedrijfsprestaties gaan verbeteren kan leiden tot ongezonde verwachtingen en onrealistische ambities. En laat dat nou precies de belangrijkste voedingsbodem zijn voor burn-outs en overspannenheid.

Kies dus voor vitaliteit omdat u het goede wil doen voor mensen. En of uw bedrijf daar nu wel of niet beter van wordt, doet eigenlijk niet ter zake. Vitaliteit is geen wondermiddel voor uw omzet, maar een morele plicht van een goede werkgever.

Richard Engelfriet, auteur van De Succesillusie en columnist van het AD